Św. Jakub Apostoł (Większy / Starszy). Prawdopodobnie nie chodziło w tym wypadku o ich wiek, ale o kolejność przystępowania do grona Apostołów. Rozróżnienie to wprowadził już św. Marek (Mk 15, 40). Imię Jakub pochodzi z hebrajskiego “aqeb”, oznaczającego “chronić” – a zatem znaczy “niech Jahwe chroni”. Etymologia ludowa tłumaczy to imię jako “pięta”. Według Księgi Rodzaju, kiedy Jakub, wnuk Abrahama, rodził się jako bliźniak Ezawa, miał go trzymać za piętę (Rdz 25, 26).
Św. Jakub Większy jest tym, który jest wymieniany w spisie Apostołów wcześniej – był powołany przez Jezusa, razem ze swym bratem Janem, jako jeden z Jego pierwszych uczniów (Mt 4, 21-22): święci Mateusz i Łukasz wymieniają go na trzecim miejscu, a święty Marek na drugim. Jakub i jego brat Jan byli synami Zebedeusza. Byli rybakami i mieszkali nad jeziorem Tyberiadzkim. Ewangelie nie wymieniają bliżej miejscowości. Być może pochodzili z Betsaidy, podobnie jak święci Piotr, Andrzej i Filip (J 1, 44), gdyż spotykamy ich razem przy połowach. Św. Łukasz zdaje się to wprost narzucać, kiedy pisze, że Jan i Jakub “byli wspólnikami Szymona – Piotra” (Łk 5, 10). Matką Jana i Jakuba była Salome, która należała do najwierniejszych towarzyszek wędrówek Chrystusa Pana (Mk 15, 40; Mt 27, 56).

Jakub został zapewne powołany do grona uczniów Chrystusa już nad rzeką Jordan. Tam bowiem spotykamy jego brata, Jana (J 1, 37). Po raz drugi jednak Pan Jezus wezwał go w czasie połowu ryb. Wspomina o tym św. Łukasz (Łk 5, 1-11), dodając nowy szczegół – że było to po pierwszym cudownym połowie ryb.
Jakub należał do uprzywilejowanych uczniów Pana Jezusa, którzy byli świadkami wskrzeszenia córki Jaira (Mk 5, 37; Łk 8, 51), przemienienia na górze Tabor (Mt 17, 1nn; Mk 9, 1; Łk 9, 28) oraz modlitwy w Ogrójcu (Mt 26, 37). Żywe usposobienie Jakuba i Jana sprawiło, że Jezus nazwał ich “synami gromu” (Mk 3, 17). Chcieli bowiem, aby piorun spadł na pewne miasto w Samarii, które nie chciało przyjąć Pana Jezusa z Jego uczniami (Łk 9, 55-56). Jakub był wśród uczniów, którzy pytali Pana Jezusa na osobności, kiedy będzie koniec świata (Mk 13, 3-4). Wreszcie był on świadkiem drugiego, także cudownego połowu ryb, kiedy Chrystus ustanowił Piotra głową i pasterzem swojej owczarni (J 21, 2). Ewangelie wspominają o Jakubie Starszym na 18 miejscach, co łącznie obejmuje 31 wierszy. W porównaniu do innych Apostołów – jest to bardzo dużo.

Dzieje Apostolskie wspominają o św. Jakubie dwa razy: kiedy wymieniają go na liście Apostołów (Dz 1, 13) oraz przy wzmiance o jego męczeńskiej śmierci. Z tej okazji św. Łukasz tak pisze: “W tym samym czasie Herod zaczął prześladować niektórych członków Kościoła. Ściął mieczem Jakuba, brata Jana…” (Dz 12, 1-2). Jakuba stracono w 44 r. bez procesu – zapewne po to, aby nie przypominać ludowi procesu Chrystusa i nie narazić się na jakieś nieprzewidziane reakcje. Było to więc posunięcie taktyczne. Dlatego także zapewne nie kamieniowano św. Jakuba, ale ścięto go w więzieniu. Euzebiusz z Cezarei, pierwszy historyk Kościoła (w. IV), pisze, że św. Jakub ucałował swojego kata, czym tak dalece go wzruszył, że sam kat także wyznał Chrystusa i za to sam natychmiast poniósł śmierć męczeńską. Jakub był pierwszym wśród Apostołów, a drugim po św. Szczepanie, męczennikiem Kościoła (zgodnie z przepowiednią Chrystusa – Mk 10, 39).
W średniowieczu powstała legenda, że św. Jakub udał się zaraz po Zesłaniu Ducha Świętego do Hiszpanii. Do dziś św. Jakub jest pierwszym patronem Hiszpanii i Portugalii.

Według tradycji, w VII wieku relikwie św. Jakuba miały zostać sprowadzone z Jerozolimy do Compostelli w Hiszpanii. Nazwa Compostella ma się wywodzić od łacińskich słów Campus stellae (Pole gwiazdy), bowiem relikwie Świętego, przywiezione najpierw do miasta Iria, zaginęły – dopiero w IX w. miał je odnaleźć biskup, prowadzony cudowną gwiazdą. Hiszpańska nazwa Santiago znaczy zaś po polsku “święty Jakub”. Te dwie nazwy łączy się w jedno, stąd nazwa miasta brzmi dziś Santiago de Compostella. Do dziś znajduje się tam grób św. Jakuba. W wiekach średnich po Ziemi Świętej i Rzymie było to trzecie sanktuarium chrześcijaństwa. W katedrze genueńskiej oglądać można artystyczny relikwiarz ręki św. Jakuba, wystawiany na pokaz podczas rzadkich okazji.
Święty jest patronem Hiszpanii i Portugalii; ponadto m. in. zakonów rycerskich walczących z islamem, czapników, hospicjów, szpitali, kapeluszników, pielgrzymów, sierot.

W ikonografii św. Jakub przedstawiany jest jako starzec o silnej budowie ciała w długiej tunice i w płaszczu lub jako pielgrzym w miękkim kapeluszu z szerokim rondem. Jego atrybutami są: bukłak, kij pielgrzyma, księga, miecz, muszla, torba, turban turecki, zwój.

(Źródło: https://brewiarz.pl/czytelnia/swieci/07-25a.php3)

Święta Katarzyna przede wszystkim na Wschodzie należała do najbardziej znanych świętych. Mało jednak o niej wiemy, a tak wiele powstało o niej legend, że niektórzy hagiografowie nawet powątpiewali w jej historyczne istnienie. Zachowały się dwa opisy męki i śmierci św. Katarzyny Aleksandryjskiej, ale pochodzą one dopiero z wieku VI i są pełne legend. Mamy jednak świadectwa już z wieku IV – a więc bardzo wczesne, bo sięgające prawie czasów Świętej. Wspominają bowiem o niej Rufin i Euzebiusz z Cezarei Palestyńskiej.
Według legendy Katarzyna urodziła się w Aleksandrii, stolicy Egiptu, jako córka króla Kustosa. Była osobą nie tylko bardzo zamożną, ale także wykształconą. Słynęła z urody. O jej rękę daremnie ubiegali się najznakomitsi obywatele miasta, bo – jak wiele chrześcijanek – złożyła ślub dozgonnej czystości.
Wkrótce wybuchło najdłuższe i najbardziej krwawe w dziejach Kościoła prześladowanie chrześcijan – za panowania cesarza Dioklecjana i jego współrządców: Galeriusza Maksymiana i Konstancjusza I. Szczególną nienawiścią do chrześcijan wyróżniał się Maksymian, władca wschodniej części Imperium Rzymskiego. Przybył on osobiście do Aleksandrii, by dopilnować realizacji prześladowczych edyktów.
Jedną z jego ofiar miała być Katarzyna. Po pojmaniu była przymuszana do złożenia ofiary bogom. Odmówiła, wyznając wiarę w Boga Jedynego. Wówczas cesarz zarządził dysputę między Katarzyną a pięćdziesięcioma tamtejszymi filozofami i retorami. Katarzyna pokonała swoich adwersarzy, udowadniając prawdziwość chrześcijaństwa, i doprowadziła wielu z nich do wiary w Chrystusa. Miała wtedy 18 lat. Cesarz rozgniewany obrotem sprawy skazał ją na tortury: smagano ją żyłami wołowymi tak, że jej ciało było jedną wielką raną; morzono ją głodem; łamano jej kości. Modlitwa Katarzyny sprawiła, że podczas miażdżenia kołem zstąpił anioł i spowodował, że rozpadło się ono w rękach kata. Na widok jej bohaterstwa w czasie znoszenia mąk miało nawrócić się kilkuset żołnierzy i oprawców. Ostatecznie wykonano wyrok śmierci przez ścięcie prawdopodobnie między rokiem 307 a 312.

Męczeństwo św. Katarzyny musiała być czymś niezwykłym, skoro została ona wyróżniona tak wielką czcią. Ciało jej od setek lat znajduje się na Górze Synaj, przeniesione tam zapewne z Aleksandrii, kiedy Arabowie, a po nich Turcy najechali Egipt. Jest tam klasztor prawosławny i kościół, do którego podążają pielgrzymi. Klasztor ten wystawił cesarz Justynian w wieku VI.
Katarzynie poświęcili swoje arcydzieła najwięksi artyści: Hans Memling, Correggio, Tintoretto, Dawid Aubert, Masolino di Panicale, Jan Provost, Caravaggio i Raffael. Św. Joanna d’Arc zaliczała Katarzynę do swoich trzech głównych patronek. Na Zachodzie uważano ją za jedną z Czternastu Świętych Wspomożycieli. Św. Katarzyna z Aleksandrii była patronką wielu miast i związków katolickich. Jest patronką zakonu katarzynek; Nowego Targu, Dzierzgonia i Cypru; nauki i uniwersytetów, w tym paryskiej Sorbony; adwokatów i notariuszy, bibliotekarzy, drukarzy, filozofów chrześcijańskich, grzeszników, kolejarzy, kołodziejów, literatów, mężatek, młodych dziewcząt, młynarzy, fryzjerów, modystek, mówców, piekarzy, powroźników, prządek, studentów, szwaczek, uczonych, woźniców, zecerów. Dawniej w Polsce istniał zwyczaj, że w wigilię św. Katarzyny chłopcy wróżyli sobie, który z nich jako pierwszy ożeni się i jakie imię będzie miała wybranka. Popularne też było powiedzenie: “Święta Katarzyna Adwent zaczyna”.

W ikonografii św. Katarzyna przedstawiana jest w koronie królewskiej, z palmą męczeńską w dłoni. Jej atrybutami są: anioł, Dziecię Jezus, nakładające na jej palec pierścień jako oblubienicy, filozofowie, z którymi prowadziła dysputę, gałązka palmowa, koło, na którym była łamana, korona w ręku, krzyż, księga, miecz, piorun.

(Źródło: https://brewiarz.pl/czytelnia/swieci/11-25b.php3)

TŁUMACZENIE (przybliżone):

JÓZEF OLECHOWSKI

Z ŁASKI BOŻEJ I STOLICY APOSTOLSKIEJ, BISKUP URANOPOLITANU; SUFRAGAN, ARCHIDIAKON KATEDRALNY, PRZY NIEOBSADZONYM BISKUPSTWIE I DIECEZJI KRAKOWSKIEJ ADMINISTRATOR GENERALNY,

RYCERZ ORDERU ŚW. STANISŁAWA. (?) – tłumaczenie wątpliwe

Wszystkim, którzy są lub mogą być zainteresowani w jakikolwiek sposób, informujemy i podajemy do waszej niewątpliwej wiedzy, że udzieliliśmy i przyznaliśmy prawo do przechowywania i eksponowania dla publicznej czci wiernych Chrystusa cząstki wydobytej z kości Świętej Katarzyny Dziewicy Męczennicy z autentycznych miejsc w metalowym relikwiarzu w kształcie dłoni, chronionej z jednej strony kryształem, z drugiej strony dobrze zamkniętej, przewiązanej czerwonym jedwabnym sznurkiem i opieczętowanej Naszą Pieczęcią Kubiczną z czerwonego hiszpańskiego wosku, jako autentyczne prawo do przechowywania i przekazywania innym oraz eksponowania w dowolnym kościele lub kaplicy Diecezji Krakowskiej dla publicznej czci wiernych, tak jak udzielamy i przyznajemy przez Naszych autentycznych Ordynariuszy przez obecnych. Trzech z nas.

Datowane z Krakowa, 7 czerwca 1803 r.

Józef Olechowski, sufragan Administrator

Nadanie udzielone Najjaśniejszemu i Najczcigodniejszemu ks. Jakubowi Lisińskiemu z Parafii w Radziechowicach (!), na wystawienie części kości św. Katarzyny Dziewicy i Męczennicy w kościele parafialnym w Raciechowicach dla publicznej czci wiernych. Datowane z Tarnowa, 28 lipca 1803 r. Wojciech Górski, administrator biskupstwa tarnowskiego

Św. Peregryn żył w II wieku w Rzymie. Nieznana jest data jego urodzenia. W czasie prześladowań chrześcijan prowadzonych przez cesarza Kommodusa św. Peregryn został ujęty i torturowany: najpierw rozciągnięto go na ramie i bity pałkami, potem próbowano go spalić, w końcu pobito go na śmierć biczami.

Peregryn początkowo został pochowany w katakumbach w Rzymie. Jego relikwie, pieczołowicie chronione, obecnie znajdują się w Kaplicy Relikwii w kościele Opactwa św. Jana w Collegeville w Minnesocie w Stanach Zjednoczonych.

Imię Peregryn, pochodzące z łaciny, oznacza człowieka lubiącego podróżować, pielgrzyma.

Dokument o relikwiach św. Peregryna Męczennika (tłumaczenie przypuszczalne)

ANDRZEJ RAWA GAWROŃSKI z łaski Boga i Stolicy Apostolskiej Biskup Krakowski Radca Jego Najjaśniejszej Apostolskiej Mości Króla Z poważaniem.

Wszystkim zainteresowanym lub zainteresowanym w jakikolwiek sposób przekazujemy i podajemy do waszej niewątpliwej wiadomości następujące szczegóły dotyczące kości świętego męczennika Peregryna, wydobytych z autentycznych miejsc i szkatuł, umieszczonych w relikwiarzu z orichalcum* posrebrzanym z figurką prawej ręki, chronionym z jednej strony kryształem, z drugiej strony szczelnie zamkniętym, przewiązanym czerwonym jedwabnym sznurem, z Naszą sześcienną Pieczęcią z czerwonego wosku, zapieczętowaną jako autentyczne upoważnienie do przechowywania u każdego z Wiernych Chrystusa, przekazywania darowizn innym, składania w kościele lub kaplicy innej osoby oraz umieszczania w dowolnym kościele, kaplicy lub kaplicy naszej Diecezji Krakowskiej dla publicznej czci Wiernych, tak jak dajemy i poczynamy z Naszą Zwyczajną Władzą za pośrednictwem podmiotów, które podpisaliśmy ręką Naszego Najjaśniejszego Najczcigodniejszego Wikariusza Generalnego Krakowa i zabezpieczyliśmy Naszą Pieczęcią, przekazaliśmy Krakowowi. Piętnastego dnia listopada. W Roku Pańskim 1807

Kanonik Franciszek Zglenicki

Cathlis et Vicarius Glis Cracoviensis – Wikariusz Katedralny i Wikariusz Generalny Diecezji Krakowskiej

Przyjęcie szczątków z kości świętego Peregryna Męczennika

*Orichalcum (oryszalk) to legendarny metal opisany przez Platona jako drugi najcenniejszy po złocie, używany na Atlantydzie. Historycznie identyfikowany jako stop miedzi (75-80%), cynku (15-20%) oraz niklu, ołowiu i żelaza, odkryty w starożytnych wrakach.